پلتفرم پروتئین غشایی

پروتئین‌ها بر اساس محل قرارگیری‌شان به پروتئین‌های درون سلولی، پروتئین‌های غشایی و پروتئین‌های خارج سلولی تقسیم می‌شوند. در میان آنها، پروتئین‌های غشایی حدود 30٪ از کل ژن‌های کدگذاری شده را تشکیل می‌دهند و نقش کلیدی در فعالیت‌های حیاتی سلولی دارند. هنگامی که عملکرد پروتئین‌های غشایی غیرطبیعی باشد، ممکن است منجر به بروز بیماری‌های مختلف شود. به عنوان مثال، هنگامی که سطح بیان گیرنده فاکتور رشد هیپوفیز و گیرنده فاکتور رشد اپیدرمی انسانی 2 (HER2) در سطح سلول بالا باشد، ممکن است باعث تکثیر و تمایز غیرطبیعی سلول و حتی منجر به بروز سرطان شود. اتصال بین مولکول‌های دارو و پروتئین‌های غشایی اغلب با مکانیسم عمل دارو مرتبط است. بنابراین، مطالعه ساختار و عملکرد پروتئین‌های غشایی می‌تواند ایده‌هایی برای توسعه دارو ارائه دهد. با درک تعامل بین داروها و پروتئین‌های غشایی، می‌توان فعالیت دارو را بهبود بخشید و واکنش‌های نامطلوب را کاهش داد. پروتئین‌های غشایی همچنین می‌توانند به عنوان اهداف دارویی عمل کنند، بنابراین می‌توان از آنها برای درمان بیماری‌های مختلف مانند سرطان و بیماری‌های قلبی عروقی با تداخل در عملکرد پروتئین‌های غشایی استفاده کرد. پروتئین‌های غشایی می‌توانند به طور خاص مواد هدف را تشخیص دهند. بر اساس این توانایی تشخیص خاص، پروتئین‌های غشایی می‌توانند به عنوان یک جزء کلیدی از حسگرهای زیستی عمل کنند و آنها را قادر می‌سازند تا مواد مختلف داخل و خارج از بدن، از جمله داروها، هورمون‌ها، باکتری‌ها و ویروس‌ها را به طور موثر و دقیق تشخیص دهند.

پروتئین‌های غشایی به سه دسته تقسیم می‌شوند که شامل پروتئین‌های غشایی محیطی، پروتئین‌های غشایی یکپارچه و پروتئین‌های لنگرگاه لیپیدی می‌شوند.

شکل 1. ساختار پروتئین‌های غشایی و تنظیم لیپید.(منبع شکل: ردیابی دینامیک پروتئین غشاء در زمان واقعی - PMC (nih.gov))

پروتئین‌های غشای محیطی

پروتئین‌های غشایی یکپارچه

پروتئین‌های غشایی متصل به لیپید